Galileo & Medici'ler

Gönderen Konu: Galileo & Medici'ler  (Okunma sayısı 401 defa)

Vetrinus

  • Loremaster
  • - 8 -
  • İleti: 192
Galileo & Medici'ler
« : Oca 22, 2011, 14:36:02 »
Galileo Galilei, günümüz Astronomisi'nin "babası". 16. ve 17. Yüzyıl'ın en önemli bilim adamlarından. Yaşadığı dönemde neler yaptığı, matematiği ve fiziği nasıl etkilediği, ne yenilikler kattığı, haretin fiziğine Aristo'dan farklı nasıl bir önerme getirip, bunu nasıl ispatladığının ve bunun gibi benim de çok iyi bilmediğim birçok konunun detaylarına inemeyeceğim. Tüm bu bahsettiklerimi internetten araştırdığınızda yüzeysel bir bilgiye ulaşabilirsiniz. Galileo'nun bilimi hakkında ben size internetin verebileceği bilgiden daha fazlasını veremem. Galileo'ya daha farklı bir açıdan yaklaşacağım.
Astronomi ve birçok alanda çok önemli işlere imzasını atmış Galileo. Bizde neden olmamış peki? Takiyüddin var mesela, Galileo'nun dönemdaşı diyebiliriz, Şam doğumlu, İstanbul'a gelip gidiyor, gökbilimi üzerine araştırmalarını eskiden kalma Arapça ve Farsça metinler sayesinde yapıyor. İstanbul'da Rasathane kurmak istiyor, dönemin padişahı onaylıyor fakat yapımının tamamlandığına dair kesin bir bilgi yok. Bir şekilde önü kesilmiş diyebiliriz, Floransa'da Galileo'ya yapılmak istenen gibi din'e uygun olmadığı gerekçesiyle. Aslında Galileo'nun araştırmalarını yaparken kullandığı referanslarda pek farklı değil Takiyüddin'den; Fergani'nin, Kindi'nin, Farabi'nin, Hayyam'ın ve daha nicelerinin gözlemleri, çalışmaları. Peki nasıl oluyor? Galileo Arapça ya da Farsça'da mı biliyor? Yolculuklar sayesinde, ticaret. Arap yarımadasına gelen Yunan gezginler, tüccarlar çeviriyor bu çok önemli metinleri kendi dillerine. Bu önemli birikimler Batı'ya gidiyor böylece, sonra Latince'ye çevriliyor, bu sayede oluyor.   
Galileo'nun önü kesilmek istenmişti demiştik, din'e uygun olmadığı için yaptığı araştımalar, dünyanın döndüğünü söylemesi mesela, dönemin kilisesi bu iddiasından vazgeçmesini istemişti Galileo'nun. Vazgeçmedi Galileo. Erteledi bir dönem, teleskopla gökyüzünü incelemeye devam etti. Daha sonrasında Engizisyon mahkemesinde yargılandı. Ömür boyu hapse mahkum edildi.
Kilisenin en acımasız olduğu dönemler, engizisyon mahkemelerinin almış olduğu her karar utanç verici. Bunu inkar etmiyor Avrupa, kendisi söylüyor, tarihi inkar etmek yerine, ders çıkartıyorlar. (Bu husus çok önemli benim için başka bir yazımda da bahsettiğim "reality" ve "truth" kavramının önemi bknz: https://www.karamigfer.com/index.php?topic=97.15) Normal şartlarda idam edilirdi Galileo. Peki nasıl başardı hayatta kalmayı ve çalışmalarını devam ettirebilmeyi?
Avrupa'da tek bir imparatorluk bulunmaması, şehir devletleri olması çok önemli bir husus. Bir şehirden diğerine kaçabiliyorsunuz. Çok kanlı, çok vahşi, devamlı savaşlar var, kaos var fakat özgür düşünce ve gelişme var. Bir de tabii ki ne kilise tek başına iktidarda, ne de krallıklar kendi aralarında devamlı bir çekişme var, Galileo gibi adamlar için bu çok önemli bir avantaj. Galileo'da tam bu boşlukta nefes alıyor deyim yerindeyse.
Tarihe damgasını vurmuş, Rönasans'ı tetiklemiş Floransa'lı çok önemli bir aile var; "Medicine Ailesi." 13. ve 16 yüzyıl arasında Medicine'ler yönetiyor Floransa'.yı. Ve Galileo bu ailenin desteklediği bilim adamlarından birisi. Aynı zamanda ailenin varis oğluna ders vermiş çocukluğunda, arkadaş olmuş onunla. İşte Kilise Galileo'yu her istediğinde Medicine'ler girmiş araya.
Medicineler: İktidara gelmek istediklerinde Floransa'da, diğer aileler kadar güçlü değiller. Dolayısıyla onlarla savaşacak güçleri yok, kaybederler. (bildiğiniz mafya bu ailelerin tümü) Farklı bir yol izliyorlar bu yüzden, "hizmet" ediyorlar. İlk kütüphaneyi kuruyorlar, yollar, binalar, kiliseler yapıyorlar. Ve sanata sponsor oluyorlar (aynı günümüzdeki sabancı- koç gibi) parasız ama çok yetenekli, tahsili olmayan mimarları, ressamları destekliyorlar devamlı. Din adamları yetiştiriyorlar. Bilimi destekliyorlar hem madden, hem manen. Böylelikle, destekledikleri her bir kişinin başarısı, onların iktidarda kalmasını sağlıyor.

Tüm bu yazdıklarım birçok çeşitli kaynaktan okumuş olduklarım sonucunda muhakeme ederek ulaştığım sonuçlardır. Dolayısıyla yanlış düşündüğüm noktalar olabilir. Konuyla ilgisi olanlar, yanıldığım yerleri düzeltirlerse (bir temele dayandırarak) sevinirim.

Saygılarımla.
J'alre